Perikarditi: Çfarë Është dhe Si Ndikon në Zemrën Tuaj
Perikarditi është inflamacion i perikardit — qeska e hollë mbrojtëse që rrethon zemrën. Kjo gjendje mund të shkaktojë dhimbje në kraharor, vështirësi në frymëmarrje dhe ndonjëherë grumbullim lëngu rreth zemrës. Rreth 5% e personave me dhimbje të mprehtë në kraharor kanë perikardit.
Zakonisht ndodh pas një infeksioni viral. Pushimi dhe medikamentet pa recetë shpesh ndihmojnë, por në raste të rënda mund të kërkohet trajtim me recetë ose kirurgji.
Llojet e Perikarditit
Perikarditi klasifikohet sipas shkakut dhe kohëzgjatjes së simptomave.
Sipas shkakut:
- Idiopatik: Pa shkak të njohur
- Infektiv: Virus, bakterie, kërpudha
- Traumatik: Dëmtim fizik në kraharor
- Malinj: I lidhur me kancerin
- Uremik: Nga dështimi i veshkave
Sipas kohëzgjatjes:
- Akut: Deri në 6 javë
- I pandërprerë: Më shumë se 6 javë
- Rikthyes: Pas një periudhe pa simptoma
- Kronik: Më shumë se 3 muaj
Perikarditi rikthyes përbën rreth 30% të diagnozave.
Simptomat e Perikarditit
- Dhimbje qendrore në kraharor që përkeqësohet kur shtriheni
- Rrahje të shpejta të zemrës
- Palpitacione
- Vështirësi në gëlltitje
- Gjakpirje e shpeshtë
- Marramendje
Dhimbja perikardiale përmirësohet kur uleni dhe përkuleni përpara, ndryshe nga dhimbja ishemike që përkeqësohet me aktivitet fizik.
Shkaqet e Perikarditit
Shumica e rasteve janë idiopatike, por shkaqe të zakonshme përfshijnë:
- Infeksione virale (ftohje, pneumonia)
- Gjendje autoimune (lupus, artrit reumatoid)
- Kancer (mushkëri, gjiri, limfomë)
- Hipotiroidizëm
- Procedura kardiake (bypass, pacemaker)
- Tuberkulozi (veçanërisht në vendet në zhvillim)
Faktorët e Rrezikut për Perikarditin
- Meshkujt 16–65 vjeç
- Dështimi i veshkave, HIV, kanceri
- Kirurgji të mëparshme të zemrës
- Trauma në kraharor
- Disa medikamente si:
- Epanutin (fenitoina)
- Warfarin, Heparin
- Procainamide
Diagnoza e Perikarditit
Një kardiolog mund të diagnostikojë perikarditin akut nëse janë të pranishme dy nga katër kriteret:
- Dhimbje në gjoks (e mprehtë, përkeqësohet me frymëmarrje)
- Fërkim perikardial (tingull i veçantë gjatë auskultimit)
- Ndryshime në EKG
- Derdhje perikardiale (e vërejtur në ekokardiogramë)
Gjendje që duhen përjashtuar: GERD, ataku në zemër, miokarditi, pneumonia.
Trajtimi i Perikarditit
- NSAID (ibuprofen, aspirina)
- Colcrys (kolkicinë)
- Kortikosteroide (prednizoloni)
- IL-1 bllokues (Kineret)
- Antibiotikë për infeksione bakteriale
- Perikardektomi në raste të rikthimit të vazhdueshëm
Shumica e rasteve zhduken brenda pak javësh. Në raste të vazhdueshme, mund të nevojitet ndërhyrje kirurgjikale.
Parandalimi i Perikarditit
Parandalimi është i vështirë për shkak të shkaqeve idiopatike. Megjithatë, përdorimi i NSAID dhe Colcrys mund të ndihmojë në parandalimin e rikthimit. Monitorimi i medikamenteve që rrisin rrezikun është i rëndësishëm.
Komplikimet e Perikarditit dhe Gjendjet e Lidhura
- Tamponada kardiake: Presion mbi zemrën nga lëngu
- Perikarditi konstriktiv: Trashje e indit perikardial që pengon funksionin e zemrës
- Sëmundjet e lidhura: hipertensioni, sëmundja e veshkave, diabeti, lupus, artriti reumatoid, fibromialgjia
Të Jetosh me Perikardit
Shumica e rasteve akute zhduken me pushim dhe NSAID. Rikuperimi mund të zgjasë disa muaj. Rreth 50% e atyre që marrin steroide mund të përjetojnë rikthim. Ndjekja e rregullt e mjekut dhe trajtimi i vazhdueshëm janë thelbësore për menaxhimin afatgjatë.
Përmbajtja e Rrugashendetit.com është vetëm për qëllime informuese dhe edukative. Faqja jonë nuk është e destinuar të zëvendësojë këshillat, diagnozën ose trajtimin profesional mjekësor.