Sëmundja e zemrës (sëmundja kardiovaskulare) mund të çojë në dëmtim të zemrës, duke rezultuar në simptoma si dhimbje në kraharor dhe rrahje të shpejta të zemrës. Ky term i përgjithshëm i referohet disa kushteve, siç janë sëmundja e arterieve koronare (CAD) dhe dështimi i zemrës, të cilat prekin zemrën dhe enët e gjakut.
Shkaqet dhe faktorët e rrezikut
Shkaku i saktë i sëmundjes së zemrës varet nga gjendja specifike që keni. Faktorët e rrezikut zakonisht përfshijnë:
- Pirjen e duhanit
- Presionin e lartë të gjakut
Një ofrues i kujdesit shëndetësor zakonisht do të punojë me një kardiolog për të krijuar një plan trajtimi që i përshtatet gjendjes, simptomave dhe shëndetit tuaj të përgjithshëm. Opsionet e trajtimit mund të përfshijnë:
- Medikamente
- Kirurgji
- Ndryshime në stilin e jetesës
Llojet e Sëmundjes së Zemrës
Sëmundja e zemrës përfshin disa gjendje të ndryshme, duke përfshirë:
Aritmia
Ritëm i parregullt i zemrës — shumë shpejt, shumë ngadalë, ose në mënyrë të parregullt.
Kardiomiopatia
Zmadhohet, trashet, ngurtësohet ose dëmtohet muskuli i zemrës, duke çuar në dobësim të zemrës, ritëm të parregullt ose dështim.
Sëmundja Cerebrovaskulare
Pengon rrjedhjen e gjakut — përfshin emboli, stenozë ose trombozë.
Defekte Kongjenitale të Zemrës
Defekte të lindura që ndodhin gjatë zhvillimit në shtatzëni.
Sëmundja e Arterieve Koronare (CAD)
Grumbullimi i pllakave në arterie shkakton ngushtim (aterosklerozë) dhe vështirësi në pompunimin e gjakut.
Dështimi i Zemrës
Zemra nuk pompon mjaftueshëm gjak për nevojat e trupit.
Sëmundjet e Valvulave të Zemrës
Prekin valvulat — stenoza dhe regurgitimi.
Endokarditi Infektiv
Infeksion në shtresën e brendshme të zemrës dhe valvulave nga bakteret në qarkullimin e gjakut.
Infarkti i Miokardit
Sulm në zemër — ndalet rrjedhja e gjakut, shkakton dëmtim ose vdekje të muskulit të zemrës.
Perikarditi
Dëmtim i perikardit, membranës që rrethon zemrën.
Sëmundja e Arterieve Periferike
Ngushtim i arterieve që vështirëson rrjedhjen e gjakut drejt dhe nga zemra.
Hipertensioni Pulmonar
Presion i lartë i gjakut në arteriet e mushkërive.
Goditja në Tru (Stroke)
- Ishemike: bllokim në enët e gjakut drejt trurit
- Hemorragjike: çarje e enës së gjakut brenda trurit
Simptomat e Sëmundjes së Zemrës
Simptomat ndryshojnë sipas gjendjes dhe mund të kalojnë pa u vënë re. Kontaktoni një ofrues të kujdesit shëndetësor nëse përjetoni:
- Anginë (dhimbje gjoksi)
- Djersitje e ftohtë e papritur
- Palpitacione ose rrahje të shpejta të zemrës
- Tretje e vështirë
- Marramendje ose ndjesi e fikët
- Të përziera ose të vjella
- Dhimbje në shpinën e sipërme, qafë, nofull ose shpatulla
- Vështirësi në frymëmarrje gjatë aktivitetit
- Probleme me gjumin
- Mbajtje uji në krahë, këmbë ose bark
Shumë prej këtyre simptomave mund të lidhen edhe me kushte të tjera. Megjithatë, është e rëndësishme të kontrolloheni për të përjashtuar sëmundjet ose për të filluar trajtimin nëse është e nevojshme.
Çfarë Shkakton Sëmundjen e Zemrës?
Presioni i lartë i gjakut, kolesteroli i lartë dhe pirja e duhanit janë shkaqet kryesore të sëmundjes së zemrës. Secili prej këtyre faktorëve mund të rrisë rrezikun për grumbullim të pllakave, të cilat mund të ngushtojnë enët e gjakut dhe të kufizojnë rrjedhjen e gjakut.
Shkaqe të tjera të sëmundjes së zemrës
- Sëmundjet e valvulave
- Defektet kongjenitale
- Mosha dhe infeksionet
- Gjenetika
Faktorët e Rrezikut
Disa gjendje shëndetësore dhe zakone jetese rrisin rrezikun për sëmundje të zemrës.
Gjendje shëndetësore
- Diabeti
- Obeziteti
- Mungesa e gjumit
Zakone jetese
- Konsum i tepërt i alkoolit
- Dieta e pasur me yndyrna, sheqerna ose ushqime të përpunuara
- Mungesa e aktivitetit fizik
- Stresi
- Pirja e duhanit
Diagnoza
Të përjetosh simptoma të sëmundjes së zemrës mund të jetë frikësuese, por një ekip kujdesi mund të ndihmojë në trajtim dhe përmirësim.
Procesi diagnostikues
- Historiku mjekësor dhe familjar
- Ekzaminim fizik
- Urdhërimi i testeve të nevojshme
Testet për diagnozë
- Testet e gjakut
- Kateterizimi kardiak
- Skanim CT i zemrës
- Rreze X e kraharorit
- Ekokardiografia
- Elektrokardiogrami (EKG/ECG)
- Testet e imazheve (MRI, PET)
- Testi i stresit
Trajtimi
Opsionet e trajtimit varen nga tipi dhe ashpërsia e sëmundjes së zemrës.
Ndryshimet e stilit të jetesës
- Dietë e shëndetshme për zemrën
- Ushtrime të rregullta
- Gjumë i mjaftueshëm
- Kufizim i alkoolit
- Menaxhim i peshës
- Ndalimi i duhanit
- Reduktim i stresit
Medikamentet
- Aspirina
- ACE inhibitorët dhe beta-bllokuesit
- Diuretikët
- Metformina
- Nitratet ose ranolazina
- Statinet
Kirurgjia
- Angioplastika
- Kirurgjia e valvulës artificiale
- Aterektomia
- Kirurgjia e bypass-it
- Ablacioni me kateter
- Transplanti i zemrës
- Pajisje mjekësore: pacemaker, ICD
Rehabilitimi Kardiak
Programi i rehabilitimit ndihmon në rikuperim dhe zvogëlim të rrezikut për komplikime.
Përfshirje në rehabilitim
- Dietë e shëndetshme
- Ushtrime të rregullta
- Këshillim për menaxhimin e stresit
- Edukim për menaxhimin e gjendjes
- Humbje peshe
- Ulje e tensionit dhe kolesterolit
- Menaxhim i sëmundjeve të tjera
- Ndalimi i duhanit
Si të Parandaloni Sëmundjen e Zemrës
Një stil jete i shëndetshëm është çelësi për parandalim.
Strategji parandaluese
- Dietë bimore dhe e pasur me fibra
- Kufizim i sodiumit (≤ 2,300 mg/ditë)
- Ndalimi i duhanit dhe ekspozimit ndaj tymit
- Aktivitet fizik i rregullt (150 min/ javë)
- Monitorim i kolesterolit, tensionit dhe sheqerit në gjak
Rishikim i Shpejtë
Sëmundja e zemrës përfshin gjendje që ndikojnë në zemër dhe enët e gjakut. Simptomat më të zakonshme përfshijnë:
- Dhimbje në kraharor
- Rrahje të shpejta të zemrës
- Vështirësi në frymëmarrje
Testet e gjakut, imazheve dhe fizike ndihmojnë në konfirmimin e diagnozës dhe përjashtimin e gjendjeve të tjera.
Përmbajtja e Rrugashendetit.com është vetëm për qëllime informuese dhe edukative. Faqja jonë nuk është e destinuar të zëvendësojë këshillat, diagnozën ose trajtimin profesional mjekësor.